Soorten warmtepompen vergelijken: welke past bij jouw woning?

Een warmtepomp verplaatst warmte uit lucht, bodem of water met behulp van elektriciteit. Vergelijk hieronder vijf oplossingen voor je woning: wat verwarmen ze, welke ruimte vragen ze en welke kosten horen erbij?

Redactie: Warmtepompcheck.be (QAPASVENTURE)
Technische uitleg en bronlinks nagekeken op

Welke soorten warmtepompen zijn er?

De naam vertelt waar de warmte vandaan komt en hoe ze wordt afgegeven. Lucht-water haalt warmte uit lucht en geeft ze af aan verwarmingswater. Lucht-lucht verwarmt de binnenlucht rechtstreeks; bodem-water gebruikt bodemwarmte.

Bodem-water: verticale of horizontale collector
Een gesloten bodemcircuit kan in boringen of ondiep over een groter tuinoppervlak liggen. Onze richtprijs hieronder rekent met verticale boringen; een horizontale collector vraagt een aparte offerte.
Water-water: warmte uit grondwater
Dit open systeem pompt grondwater op en verschilt van een gesloten bodemlus. Het komt minder voor bij particulieren. Laat de geschiktheid en vergunningen onderzoeken. Onze rekenmodule berekent dit systeem niet.
Hybride en warmtepompboiler: een andere indeling
Hybride betekent een warmtepomp samen met een ketel, geen aparte warmtebron. Een warmtepompboiler beschrijft het gebruik: alleen sanitair warm water. De tabel vergelijkt vijf oplossingen voor huishoudens, niet alle mogelijke warmtepompen.

Bron: Vlaanderen.be — types, warmtebronnen en afgiftesystemen

Vijf oplossingen naast elkaar

Vergelijking van de soorten warmtepompen
Lucht-waterwarmtepompBodem-waterwarmtepomp (geothermisch)Hybride warmtepompLucht-luchtwarmtepomp (airco)Warmtepompboiler
Haalt warmte uitBuitenluchtBodem (verticale of horizontale collector)Buitenlucht, plus aardgasBuitenluchtLucht in de ruimte (of buitenlucht)
VerwarmtHele woning (radiatoren of vloerverwarming)Hele woning (radiatoren of vloerverwarming)Hele woning, samen met je ketelDe kamers met een binnenunit (meestal de leefruimtes)Niets: alleen warm water
Warm waterJa, met een boilerJa, met een boilerMeestal via de ketelNeeJa, alleen dat
KoelenBeperkt, via vloerverwarming (optie)Passieve koeling mogelijk met geschikte installatieMeestal nietJaKoelt de ruimte waar hij staat een beetje
Rendement (model)≈ 2,6–3,4≈ 4,3≈ 2,4–3,2≈ 3,0≈ 3,0
Richtprijs incl. installatie en btw€ 11.800 – € 17.400€ 30.600 – € 41.400€ 10.000 – € 15.000€ 1.600 – € 6.900€ 2.700 – € 4.800
Premie Vlaanderen€ 1.500 tot € 6.000€ 4.000 tot € 8.000€ 800 tot € 4.000Geen, als bijverwarming€ 450 tot € 1.200
Wat heb je nodigPlaats voor een buitenunit en een boiler binnenToegang voor boringen of een groot vrij tuinoppervlak; geen buitenventilatorBuitenunit; je behoudt je ketel en gasaansluitingBuitenunit en een binnenunit per ruimtePlaats voor een vat van ongeveer 200 tot 300 liter
Past vooral bijDe meeste woningen die redelijk geïsoleerd zijnNieuwbouw, grote renovaties, wie lang in de woning blijftOudere woningen met hoge temperaturen, of als eerste stapAppartementen, elektrische verwarming, als aanvulling op je ketelWie nu een elektrische boiler heeft of zijn ketel voor warm water wil ontlasten
  • De rendementen zijn modelaannames. Bij ruimteverwarming gebruiken we SCOP: warmte per kWh stroom over een stookseizoen. Bij hybride betreft dit alleen het warmtepompdeel; bij een warmtepompboiler gaat het om warmwaterproductie. Dat zijn geen gelijke toepassingen of producttests.
  • Richtprijzen voor een gemiddelde woning (lucht-water 6 tot 10 kW, bodem-water 8 kW), incl. installatie en btw. Je eigen prijs hangt af van je woning: vraag altijd meerdere offertes.
  • Premie: Vlaamse basisbedragen volgens het model, vóór factuurplafonds en eventuele verhogingen. Het is geen toezegging. Voor Wallonië en Brussel gebruikt de rekenmodule andere regels.

Bekijk per parameter de waarde, bron, geldigheidsdatum, controledatum en status

De tabel toont Vlaamse basisbedragen volgens de inkomenscategorieën in het model. Factuurplafonds, mogelijke verhogingen, gebouwvoorwaarden en aanvraagdatum bepalen je uiteindelijke recht. Bij lucht-lucht met actieve koeling gelden onder meer voorwaarden voor de enige centrale verwarming én een fossielvrije woning; bij een warmtepompboiler gelden ook combinatiebeperkingen.

In één oogopslag: wat scoort waar?

Vaste redactionele beoordelingen op 5 bolletjes, geen gemeten prestaties of persoonlijke rangschikking. Meer bolletjes betekent gunstiger binnen dat criterium. De oplossingen dekken niet dezelfde warmtevraag. Hoe kennen we de bolletjes toe?

Lucht-waterwarmtepompBodem-waterwarmtepomp (geothermisch)Hybride warmtepompLucht-luchtwarmtepomp (airco)Warmtepompboiler
AankoopprijsMeer bolletjes = goedkoper om te kopen en te plaatsen
Efficiëntie (indicatie)Kwalitatieve inschatting; geen berekende energiefactuur
StilteOpstelling en ventilatoren; geen gemeten decibels
Eenvoudige plaatsingMeer bolletjes = minder ingrijpende plaatsing
FunctiesWoningverwarming, warm water en eventueel koelen
Fossiele verwarming vervangenKwalitatieve inschatting van de dekking; geen berekende CO₂-winst
Hoe kennen we de bolletjes toe?

Zo lees je onze beoordelingen

Alle scores zijn vaste, redactionele inschattingen per oplossing, op een schaal van 1 tot 5. Meer bolletjes betekent gunstiger binnen dat criterium. Het zijn geen testresultaten, berekende jaarkosten of persoonlijke aanbevelingen. We tellen ze niet op tot een winnaar.

Aankoopprijs
Richtprijs vóór premie: bodem-water met boring krijgt 1, lucht-water en hybride 3, lucht-lucht en warmtepompboiler 5. Dit zijn brede prijsgroepen uit onze modelbanden, zonder vaste eurogrenzen. De twee deeloplossingen dekken niet dezelfde warmtevraag als een volledig systeem.
Efficiëntie (indicatie)
Indicatie van efficiëntie, geen ranglijst van energiefacturen: bodem-water krijgt 5, lucht-water, lucht-lucht en warmtepompboiler 4, hybride 3. We gebruiken de modelrendementen als context en houden rekening met de ketel bij hybride. Een hoger SCOP alleen garandeert geen lagere factuur.
Stilte
Bodem-water krijgt 5 omdat er geen buitenventilator is; de andere oplossingen krijgen 3 vanwege een ventilator binnen of buiten. De score beoordeelt de opstelling, niet gemeten decibels. Ook een bodemwarmtepomp maakt binnen geluid; toestelkeuze en plaatsing blijven bepalend.
Eenvoudige plaatsing
Bodem-water met boring krijgt 1 voor het grondwerk, lucht-water 3 voor de aansluiting op verwarming en warm water, hybride en lucht-lucht 4, en een warmtepompboiler 5. We veronderstellen een bruikbare ketel bij hybride en geschikte ruimte en luchttoevoer voor de boiler. Dit zijn geen beloofde plaatsingstijden.
Functies
Deze score gaat over functies: bodem-water 5 voor woningverwarming, warm water en mogelijke passieve koeling; lucht-water en hybride 4; lucht-lucht 3 voor de uitgeruste kamers; warmtepompboiler 1 voor uitsluitend warm water. Koeling hangt af van het gekozen toestel en afgiftesysteem.
Fossiele verwarming vervangen
Kwalitatieve inschatting van de vervanging van fossiele verwarming: lucht-water en bodem-water 5, hybride en lucht-lucht 3, warmtepompboiler 2. Hybride behoudt de ketel; de deeloplossingen vervangen niet de hele warmtevraag. Deze scores zijn geen CO₂-berekening: de werkelijke winst hangt ook af van je huidige verwarming, stroommix en rendement.

De oplossingen leveren niet dezelfde dienst: een warmtepompboiler verwarmt geen kamers en lucht-lucht verwarmt alleen uitgeruste ruimtes. Een goedkope deeloplossing vergelijken met volledige woningverwarming vraagt dus extra aandacht. Woning, toestel, plaatsing, tarieven en gebruik kunnen de afweging veranderen.

Sponsoring, partnerlinks en vergoedingen voor offerteaanvragen veranderen nooit deze scores of een berekening.

Hoe we rekenen en verdienen

Elke soort uitgelegd

Lucht-waterwarmtepomp

Haalt warmte uit de buitenlucht met een buitenunit en verwarmt daarmee het water van je radiatoren of vloerverwarming, en je warm water. Vervangt je ketel helemaal.

Hoe werkt het? Een buitenunit met ventilator haalt warmte uit de buitenlucht, ook als het vriest. Binnen geeft een warmtewisselaar die warmte door aan het water van je centrale verwarming en aan een boiler voor warm water.

  • Aankoopprijs
  • Efficiëntie (indicatie)
  • Stilte
  • Eenvoudige plaatsing
  • Functies
  • Fossiele verwarming vervangen
Rendement (model)
≈ 2,6–3,4
Richtprijs incl. installatie en btw
€ 11.800 – € 17.400
Premie Vlaanderen
€ 1.500 tot € 6.000

Voordelen

  • Kan je ketel volledig vervangen bij een passend ontwerp
  • Geen boring nodig, dus veel goedkoper dan bodem-water
  • Premie mogelijk in Vlaanderen, onder voorwaarden
  • Geen gasaansluiting meer nodig: geen vaste gaskosten

Nadelen

  • Buitenunit maakt wat geluid en moet een goede plaats krijgen
  • Minder zuinig als het buiten erg koud is
  • Werkt het best met water tot 55 °C: soms zijn grotere radiatoren of eerst isolatie nodig

Bodem-waterwarmtepomp (geothermisch)

Haalt warmte uit de bodem via een gesloten collector. De bodemtemperatuur is stabieler dan de buitenlucht. Dat helpt het rendement, maar de aanleg vraagt een grotere investering.

Hoe werkt het? Een vloeistof circuleert door een gesloten leiding in verticale boringen of een horizontaal buizenstelsel. Ze neemt bodemwarmte op en brengt die naar de warmtepomp. De prijs in deze vergelijking veronderstelt verticale boringen.

  • Aankoopprijs
  • Efficiëntie (indicatie)
  • Stilte
  • Eenvoudige plaatsing
  • Functies
  • Fossiele verwarming vervangen
Rendement (model)
≈ 4,3
Richtprijs incl. installatie en btw
€ 30.600 – € 41.400
Premie Vlaanderen
€ 4.000 tot € 8.000

Voordelen

  • Stabielere warmtebron, ook in de winter
  • Geen buitenunit, dus geen geluid buiten
  • Passieve koeling mogelijk, met beperkt stroomverbruik
  • Hoogste premie in Vlaanderen

Nadelen

  • Duurste soort: de boring kost duizenden euro’s extra
  • Je hebt ruimte nodig om te boren; soms is een melding of vergunning nodig
  • De hogere investering verdient zich niet in elke woning terug

Hybride warmtepomp

Een kleine lucht-waterwarmtepomp naast je gasketel. De warmtepomp doet het meeste werk, de ketel springt bij op de koudste dagen en maakt vaak het warm water.

Hoe werkt het? Een gemeenschappelijke regeling stuurt de warmtepomp en de gasketel aan volgens de instellingen en warmtevraag. De ketel kan bijspringen bij kou of een hoge watertemperatuur. Of de regeling op kosten optimaliseert, hangt af van het systeem en de ingestelde tarieven.

  • Aankoopprijs
  • Efficiëntie (indicatie)
  • Stilte
  • Eenvoudige plaatsing
  • Functies
  • Fossiele verwarming vervangen
Rendement (model)
≈ 2,4–3,2
Richtprijs incl. installatie en btw
€ 10.000 – € 15.000
Premie Vlaanderen
€ 800 tot € 4.000

Voordelen

  • Goedkoper dan een volledige warmtepomp
  • Werkt ook met gewone radiatoren in een minder goed geïsoleerd huis
  • Een goede eerste stap: later kun je nog altijd volledig overschakelen

Nadelen

  • Je blijft gas gebruiken en betaalt de vaste gaskosten
  • Twee toestellen om te onderhouden
  • Besparing en uitstoot hangen ook af van hoeveel de ketel nog draait

Lucht-luchtwarmtepomp (airco)

Een airco die ook verwarmt: warmte uit de buitenlucht wordt via binnenunits rechtstreeks in de kamer geblazen. Ideaal voor de leefruimtes; verwarmt geen water.

Hoe werkt het? Een buitenunit haalt warmte uit de lucht, en een of meer binnenunits aan de muur blazen warme lucht in de kamer. In de zomer werkt het omgekeerd en koelt het. Er gaat geen water door je radiatoren.

  • Aankoopprijs
  • Efficiëntie (indicatie)
  • Stilte
  • Eenvoudige plaatsing
  • Functies
  • Fossiele verwarming vervangen
Rendement (model)
≈ 3,0
Richtprijs incl. installatie en btw
€ 1.600 – € 6.900
Premie Vlaanderen
Geen, als bijverwarming

Voordelen

  • Goedkoop en snel geplaatst (vaak op één dag)
  • Kan ook koelen in de zomer
  • Grote besparing als je nu elektrisch verwarmt

Nadelen

  • Geen warm water: daarvoor heb je nog iets anders nodig
  • Verwarmt alleen de ruimtes met een binnenunit
  • Bij actieve koeling gelden extra premievoorwaarden, waaronder een fossielvrije woning

Warmtepompboiler

Een boiler met een kleine warmtepomp erop, alleen voor warm water. Zuinig en goedkoop; je verwarming blijft zoals ze is.

Hoe werkt het? De warmtepomp bovenop het vat haalt warmte uit de lucht van de ruimte waar hij staat (of van buiten via een luchtkanaal) en verwarmt daarmee het water in het vat.

  • Aankoopprijs
  • Efficiëntie (indicatie)
  • Stilte
  • Eenvoudige plaatsing
  • Functies
  • Fossiele verwarming vervangen
Rendement (model)
≈ 3,0
Richtprijs incl. installatie en btw
€ 2.700 – € 4.800
Premie Vlaanderen
€ 450 tot € 1.200

Voordelen

  • Goedkoopste manier om met een warmtepomp te beginnen
  • Verbruikt veel minder dan een elektrische boiler
  • Premie in Vlaanderen

Nadelen

  • Verwarmt je woning niet
  • Heeft een ruimte nodig die niet te koud is, en maakt daar wat geluid

Lucht-water of bodem-water: wat maakt het verschil bij jou?

  • Kijk eerst naar warmteverlies en afgiftetemperatuur. Bestaande radiatoren kunnen na isolatie soms volstaan; laat hun vermogen bij lage temperatuur controleren. De rekenmodule geeft een indicatie, geen warmteverliesberekening per kamer.
  • Lucht-water vermijdt grondwerk, maar vraagt een geschikte plek voor de buitenunit. Bodem-water vraagt ruimte voor een collector of toegang voor een boormachine. Vergelijk offertes met dezelfde functies en inbegrepen werken.
  • Bodem-water heeft in ons model een hoger rendement én een hogere investering. Of dat opweegt tegen lucht-water hangt af van je warmtevraag, tarieven en gebruiksduur. Een hoger rendement garandeert geen kortere terugverdientijd.

Bron: Vlaanderen.be — lage temperatuur en bestaande radiatoren

Welke soort kies je?

  • Goed geïsoleerd huis of vloerverwarming? Vergelijk lucht-water met bodem-water als je ruimte en budget voor een collector hebt. Neem investering, geluid en gebruiksduur mee.
  • Bestaande radiatoren? Laat warmteverlies en radiatorvermogen bij lage temperatuur controleren. Soms is eerst isolatie of een aangepast afgiftesysteem nodig. Hybride kan een tussenstap zijn, maar behoudt de ketel.
  • Elektrische verwarming of een appartement? Bekijk lucht-lucht voor de ruimtes die je wilt verwarmen. Controleer buitenunit, geluid en toestemming; voor warm water heb je een aparte oplossing nodig.
  • Alleen je warm water aanpakken? Vergelijk een warmtepompboiler met je huidige boiler. Is je huidige installatie nog bruikbaar of zijn grote aanpassingen nodig, dan kan eerst isoleren of de vervanging uitstellen zinvol zijn.
Bereken wat een warmtepomp jou kost en oplevert

Moeilijke woorden, kort uitgelegd

SCOP
Het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen. Een SCOP van 3,5 betekent dat de warmtepomp met 1 kWh stroom 3,5 kWh warmte maakt.
Afgiftesysteem
Hoe de warmte in je kamers komt: radiatoren, vloerverwarming of convectoren.
Watertemperatuur (aanvoertemperatuur)
Hoe warm het water naar je radiatoren gaat. Een warmtepomp is het zuinigst bij 35 tot 45 °C; boven 55 °C wordt het moeilijk.
Capaciteitstarief
In Vlaanderen betaal je netkosten volgens je hoogste stroomverbruik per kwartier. Een warmtepomp die rustig en gelijkmatig draait, houdt die kost laag.

Bronnen en verantwoording

De officiële bronnen onderbouwen de technische uitleg en premievoorwaarden. De bolletjes zijn onze eigen redactionele inschatting; deze instanties kennen die scores niet toe.

Waar komen prijs, rendement en premie vandaan?

De tabel gebruikt dezelfde gedateerde parameters als de rekenmodule. Richtprijzen en rendementen zijn modelaannames, geen gemeten productprestaties of offertes. De broncontroledatum slaat op de uitleg en links; de geldigheidsdatums van de cijfers staan per parameter vermeld.

Bekijk per parameter de waarde, bron, geldigheidsdatum, controledatum en status